Fransa: Le Pen seçime katılabilecek, ama kelepçeyle

Fransa’da temyiz mahkemesi, aşırı sağcı Ulusal Birlik (RN) lideri Marine Le Pen’i Avrupa Birliği (AB) kamu fonlarını zimmetine geçirerek usulsüz kullanmaktan suçlu buldu.
İkisi tecilli olmak üzere Le Pen üç yıl hapis cezasına çarptırılırken, bir yılında elektronik kelepçe takmaya mahkum edildiği bildirildi. Ayrıca 57 yaşındaki aşırı sağcı politikacının 100 bin euro para cezası aldığı da duyuruldu. İlaveten Le Pen’e 15 ay boyunca seçilme hakkında men cezası verildiği de bildirildi. Ancak Le Pen Mart 2025’te verilen ilk ceza üzerine bu haktan mahrum tutulduğundan şimdiye kadar geçen sürenin cezaya sayılacağı kaydedildi. Böylece, Le Pen’in 2027’de yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmasının önü açılmış oldu. Ancak Le Pen, daha önce yaptığı açıklamalarda elektronik kelepçe ile seçim yarışına girmeyeceğini duyurmuştu. Fakat temyizden çıkan karar sonrası nasıl bir yol izleyeceği ve adaylığını koyup koymayacağı henüz bilinmiyor.
Seçime girebilecek
Yasak, Nisan 2027’de yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turundan önce sona ermiş olacak, ancak bu durum, Le Pen’in otomatik olarak adaylığını koyacağı anlamına gelmiyor. Politikacı, mahkemenin kampanya yürütmeyi zorlaştıracak başka kısıtlamalar getirmesi halinde aday olmama kararı alabileceğini belirtmişti. Bu kısıtlamalar arasında herhangi bir hapis cezası, elektronik izleme veya diğer yargısal sınırlamalar da sayılmıştı. Le Pen, geçen hafta verdiği bir röportajda şöyle konuşmuştu: “Aday olmama izin verilse bile fiilen serbestçe kampanya yürütmem engellenirse, bunun mümkün olmayacağını tahmin edebilirsiniz.”
Bugün gelmiş geçmiş en yüksek popülaritesini yaşayan Le Pen’in seçimi kazanma şansı anketlere göre yüksek.

Marine Le Pen, 7 Mart’ta mahkeme salonunu gazetecilerin sorularını yanıtlamadan terk ettiFotoğraf: Dimitar Dilkoff/AFP
Neyle suçlandı?
Mart 2025’te ilk sorumlu mahkeme, tutuksuz tamamlanan yargılama süreci sonunda, Avrupa Birliği (AB) fonlarını usulsüz kullanmaktan suçlu bulduğu Marine Le Pen’i dört yıl hapis cezasına çarptırmıştı. Bunun iki yılı denetimli serbestlik, iki yılı ise elektronik kelepçe şeklinde uygulanacaktı. Mahkeme ayrıca, aşırı sağcı siyasetçiyi 5 yıl boyunca kamu görevlerine aday olmaktan men etmişti. Dolayısıyla temyiz mahkemesi, Le Pen’in cezasını azaltmış oldu.
Le Pen, 2004-2016 yıllarında bazı Avrupa Parlamentosu vekilleri icin asistanlar istihdam etmiş, bu kişilerin maaşını AB’den alınan ödeneklerle karşıladıysa da kısmen kendi partisi Ulusal Birlik (RN) için çalıştırmakla suçlanmış, böylece fonları usulsüz kullanmakla suçlanmıştı.
Bardella Le Pen’e destek verdi
Le Pen’in yerine, 30 yaşındaki RN Genel Başkanı Jordan Bardella’nın da yarışa girebileceği belirtiliyor. Jordan Bardella, Pazartesi akşamı yaptığı açıklamada, mahkeme kararının “sonuçlarını kabul etmeye hazır” olduğunu söylemişti. Bardella, “Her senaryoyu öngördük. Bu temyiz davasında birlikte mücadele etmeye ve ardından, önümüzdeki saatlerde ne karar verilirse verilsin, birlikte kampanya yürütmeye söz verdik” ifadelerini kullanmıştı.
Genç ve dinamik parti lideri, son aylarda kendine devlet adamı imajı kazandırmaya çalıştı. Polonya Cumhurbaşkanı ile Almanya’nın ve ABD’nin Paris büyükelçileriyle yaptığı görüşmeler de bu çabanın parçası oldu.
Anketlerde Bardella şu anda yüzde 35-37 ile açık ara önde. Le Pen de yüzde 32 ile yine önde olabilir ve bu durumda 2 Mayıs’taki ikinci tur seçime kalması neredeyse kesin görünüyor. FransaCumhurbaşkanı Emmanuel Macron, iki dönem görev yaptığı için yeniden aday olamıyor. Macron’un siyasi çevresinden eski başbakanlar Edouard Philippe ve Gabriel Attal’ın aday olması bekleniyor.

Aşırı sağın adayının Marine Le Pen yerine RN’nin genç lideri Jordan Bardella olma ihtimali de varFotoğraf: Alain Jocard/AFP/Getty Images
Hem Le Pen hem de Bardella, göçmen karşıtı ve AB’ye şüpheyle yaklaşan bir siyaseti temsil ediyor. Son aylarda ikisi arasında bazı siyasi farklılıklar belirginleşti: Le Pen özellikle yapısal olarak zayıf bölgelerdeki seçmen kitlesine odaklanırken, Bardella son dönemde daha liberal ve girişimci dostu bir tutum sergiledi.
İkisi de Fransa’nın AB’ye yaptığı katkıyı büyük ölçüde azaltmayı, sınır kontrollerini sıkılaştırmayı ve ABD Başkanı Donald Trump’ın MAGA ideolojisini andıran bir “önce Fransa” politikası uygulamayı hedefliyor. Le Pen veya Bardella’nın seçimi kazanması, AB’de siyasi bir deprem etkisi yaratacak.
Bardella için de soruşturma riski
Öte yandan Bardella da hukuki sorunlarla karşı karşıya. Politikacının, bir iletişim danışmanına AB fonlarından ödeme yaptığı iddia ediliyor. Ayrıca Avrupa Parlamentosu asistanı olarak çalıştığını kanıtlamak için sahte belgeler sunduğu öne sürülüyor.
Fransa’da Cumhurbaşkanlığı seçimi 17 Nisan 2027 tarihinde düzenlenecek.
AFP / BÜ, ETO







